Số 28  -   Tháng 02 - 2004

Bố Em Uống Rượu Bia Suốt Ngày!

Lệ Vũ mến, em có một người bố tốt biết lo lắng cho gia đình, rất gọn ghẽ và ngăn nắp. Nhưng có một điều em không thích là bố em hay chửi mắng vợ, con và cháu suốt ngày. Em đồng ý là nhiều lần chúng em làm sai trái và bố mẹ có quyền la mắng nhưng từ nhỏ đến lớn, bố em ít khi khuyên bảo hoặc sửa sai chúng em bằng cách nói nhỏ nhẹ. Nhiều khi bố em la mắng mấy đứa cháu nhỏ suốt ngày, mà ít khi chỉ dẫn chúng nó lần sau đừng làm như vậy, và hậu quả làm sai đó ra sao cho chúng hiểu. Em không biết tại sao bố lại la mắng suốt ngày, hay là vì rượu bia làm cho bố như vậy. Bố em uống rượu bia lai rai suốt ngày, và còn nhiều hơn làuống trong bữa ăn. Em thích bố em uống rượu bia trong bữa ăn mà thôi, đừng uống lai rai suốt ngày, và có vẻ giấu diếm nữa. Em đã nói chuyện riêng khuyên bố em ít uống bia rượu tại vì có hại cho sức khỏe. Nhưng nghĩ lạc quan hơn, bố em ít ra cũng không phải là người thích mời bạn bè về nhậu và bắt vợ con thu cho mình. Em cũng có xin mẹ khuyên bố đừng chửi mắng chúng em và các cháu suốt ngày nữa. Mẹ có khuyên, nhưng có khi bố cũng chửi mẹ luôn. Mẹ là người ít nói, và nhiều khi bố la mắng mẹ cũng làm thinh, tại vì mẹ cũng là nạn nhân với chúng em, phải quen với điều đó thôi. Em cảm thấy nhiều khi bố la mắng chúng em và các cháu vì những điều nhỏ nhặt, không đúng; một tại vì bố khó tính, hai tại vì bố đặt cao sự ngăn nắp và sạch sẽ quá. Xin Lệ Vũ giúp em làm cách nào để cho bố em khuyên bảo chúng em khi làm sai thay vì la mắng. Cám ơn Lệ Vũ nhiều.

D.C.

Ðáp: Em DC thân mến,

Vấn đề bố em hay la mắng suốt ngày có thể một phần nhỏ vì bản tính, một phần vì thói quen, tập tục giáo dục con cái theo đường lối Á Ðông... dùng quyền uy để dạy dỗ con cái hơn là những lời giảng dậy nhẹ nhành, biểu lộ tình thương cho con cái thấy. Con cái càng sợ, càng dễ dạy. Nhẹ nhàng, ngọt ngào để cho con cái chúng lờn mặt à? Rồi một câu cũ xì, cứ được nhắc đi nhắc lại từ đời nọ đến đời kia "Thương cho voi cho vọt, ghét cho ngọt cho bùi." Bố mẹ càng nghiêm khắc, khó khăn với con cái bao nhiêu, càng được hàng xóm, láng giềng khen ngợi bấy nhiêu. Ðường lối, phong tục giáo dục của Người Á Ðông đã định và truyền lại như vậy, các thế hệ sau cứ như vậy thi hành, không nên thắc mắc, bàn bạc chi cho mệt óc. Bàn ra, tính vào nhiều khi còn bị kết tội bất phục tùng, đảo lộn luân thường đạo lý đã được truyền lại từ nhiều năm qua.

Nhiều bố mẹ, người lớn quên một điều căn bản: con cái cũng là người có cảm giác như mình. Người bình thường không ai muốn nghe người khác nặng lời, lên tiếng chửi rủa, hoặc đối xử tệ với mình. Tại sao mình lại làm điều đó với con cái của mình, bắt chúng chấp nhận và còn phải xem đó như một cách biểu lộ tình thương của mình đối với chúng?! Mình cho chúng uống nước chanh không đường, rồi dùng quyền uy, ép buộc chúng phải vui vẻ, bằng lòng xem đó như một ly nước mía!? Nhiều bố mẹ, vì kế sinh nhai, không có nhiều thì giờ dạy dỗ con cái hằng ngày. Ðợi khi chúng hư mới đem ra quở phạt, răn dạy. Hoặc lắm khi hay được thi chuyện đã quá trể đâm ra giận dữ, trách móc cả trời lẫn Chúa. Trong việc giáo dục nuôi nấng, dạy dỗ con cái, bố mẹ cần phải dựa trên căn bản của tình thương, sự thật và chân lý bắt nguồn từ mình. Bố mẹ dối trá không thể nào dạy con ngay thẳng được. Bố mẹ đối xử với con cái cộc cằn, chửi rủa, la hét, thì không thể nào dạy con cách cư xử hòa nhã, lịch sự với người khác. Ngược lại, khi lớn lên chúng cũng thường trở nên thô lỗ, cọc cằn, lớn tiếng với người khác như mình đã làm. Mọi việc trong đời giữa con người với nhau, cần phải xử trên căn bản của tình thương, chân lý và sự thật, vì chỉ có căn bản này mới mang con người lại gần với nhau. Ngược lại, sẽ gây đố kỵ, hiềm khích, chia rẽ, xem thường nhau trong gia đình, cộng đồng, xã hội.

Trở lại vấn đề Bố em, ngoài bản tính, thói quen hay "la mắng," một yếu tố quan trọng khác khiến Bố em trở nên "cộÔc cằn, lớn tiếng" suốt ngày đó là căn bệnh nghiện rượu (bia) của Bố em. Rượu vào, dĩ nhiên lời phải ra. Không có bạn nhậu để Bố em cà nhựa với, Bố em quay ra "cà nhựa" với tụi em. Men rượu, men bia vào làm mất tư cách con người, và thường quay ra làm những điều xằng bậy, khi tỉnh ra được, nhiều khi quá trễ. Ngoài những người đồng bệnh say rượu ra, không ai muốn ở gần người say hết. Ðiều khó nhất hiện nay em phải đương đầu: Làm sao cho Bố em nhận ra căn bệnh nghiện rượu của ông, và muốn đi chữa.

Nếu em đã trực tiếp nói chuyện với Bố em nhiều lần mà không có kết quả, Lệ Vũ đề nghị em nên vào gặp cha hay một người lớn tuổi nào đó trong họ hàng có uy tín với Bố em, trìng bày sự việc. Lệ Vũ tin những người này sẽ giúp được em rất nhiều trong việc giúp Bố em chừa rượu. Ngoài ra, em có thể viết thư cho Bố em, trình bày những ưu tư của em về những điều em đã nêu ra trong câu hỏi đến Vũ. Vũ tin một điều khi viết ra, em sẽ có cơ hội trình bày tư tưởng, những điều em muốn nói một cách rõ ràng, lệch lạc hơn khi nói chuyện trực tiếp. Và nhờ đó Bố em sẽ dễ thông cảm, nhận ra những khuyết điểm của mình để thay đổi, trở nên một người cha hiền lành, hòa nhã với các con hơn? Ðừng quên cầu nguyện nhiều cho bố em. Thân mến.


Em Yêu Ai?

Kính thăm Lệ Vũ, năm nay em 22 tuổi, đang học đại học. Em và T đã cặp với nhau gần 8 tháng. Trong thâm tâm, em nghĩ em rất yêu anh ấy, nhưng gần đây ex-boyfriend của em, Q, trở lại trong đời em, nên em không biết thật sự mình yêu ai...

Em và Q quen nhau khoảng một năm rồi anh ấy chia tay với em. Chúng em chia tay hơn một năm rồi và trong thời gian đó tụi em lánh mặt nhau, lâu lâu gặp thì chào hỏi mà thôi. Thú thật với Lệ Vũ, sau khi break up em hận Q lắm và em tự hứa sẽ không yêu ai nữa... Nhưng trong thời gian qua, tuy hai đứa em ít nói chuyện nhưng bạn bè thân của em luôn nói với em rằng Q tâm sự với họ, và Q còn thương em nhiều lắm. Dần dần thì em quên được Q và quen một người mới, anh T. Trong mấy tháng qua em vui vẻ với T và không còn nhớ tới Q nữa. Nhưng trong vòng 2, 3 tuần nay, Q lại xuất hiện trong đời em. Anh ấy gọi phone cho em vài lần nhưng không gặp em. Q cũng gởi hình mới chụp của Q cho em và xin hình mới của em (vì lâu rồi chúng em không gặp mặt). Anh ấy viết thư cho em và nói rất hối hận đã break up. Anh ấy vẫn chưa quên được em, và tỏ vẻ giận dữ không hiểu vì sao lúc trước em không tin anh ấy. Vũ ơi, em cảm thấy có lỗi với T quá. Bây giờ em là bạn gái của T mà sao em kỳ vậy? Em rất nhớ Q. Q đã làm cho em nhớ lại những kỷ niệm xưa... Vậy em yêu ai hở Vũ? Q không hề biết em có boyfriend và T không biết em đang liên lạc với Q. Trước khi Q trở lại, em luôn tin rằng em yêu T, nhưng bây giờ em không chắc chắn... Xin Vũ giúp em.

Hoài Hương,WA

Ðáp: Dear Hoài Hương của miền Washington,

Theo kinh nghiệm học được trong đời sống, điều gì nếu mình chưa biết xác thực, không nên quyết định để khỏi ân hận về sau. Em còn trẻ, còn nhiều thì giờ để tìm hiểu thêm về cả hai người, đâu có gì vội vàng để phải lo quấn người lên như vậy.

Ðể cho rõ ràng minh bạch và giúp cho sự lựa chọn dễ dàng hơn, Vũ đề nghị em nên viết ra những ưu, khuyết điểm của cả hai người, cùng với cảm tình, nhận xét em dành cho họ. Vũ tin, chỉ sau một thời gian ngắn, em sẽ tự tìm được câu trả lời rõ ràng, chính xác nhất.

Cả hai chàng Q và T Hoài Hương đều chưa có những ràng buộc, thề thốt với người cũ cũng như người mới, chuyện "boyfriend, girlfriend" trai gái tìm hiểu nhau không có gì sai quấy cả. Ðâu phải trai hay gái, cứ quen người nào là phải lấy người đó ngay đâu. Ngoài trừ trường hợp em và T đã hứa hẹn, thề thốt với nhau rồi, mà em vẫn còn thèm làng chàng với người cũ, Hoài Hương mới mắc lỗi với anh ta thôi. Trường hợp mới chỉ làm bạn với nhau, em và T không có lý do chính đáng nào để tự trói buộc nhau.

Cầu chúc em nhiều sáng suốt, đủ nghị lực trong việc đi đến quyết định "chọn mặt, gửi vàng." Chỉ khuyên em thêm một điều đừng bao giờ bắt cá hai tay. Kinh nghiệm cuộc đời dạy cho ta những kẻ bắt cá hai tay thường trở về tay không, mất cả chì lẫn chài. Thân mến.


Con Gái Quá Dễ?

Lệ Vũ mến, em có một người bạn thân. She ngày xưa có quen với một anh trên internet, và cô ấy đã mua vé máy bay qua thăm anh trước. She nói với em là she loves him very much, nhưng vì lý do gì mà bây giờ hai người không quen nhau nữa. Nhưng được mấy tháng thì she lại quen với một anh cũng trong chat room. Rồi hai người quen được ba tháng thì anh ấy rủ her đi chơi Las Vegas, và gia đình cô ấy đã đồng ý để họ đi chơi riêng với nhau. Theo Lệ Vũ thì con trai mà rủ con gái đi chơi riêng và con gái nhận lời liền như vậy, con gái có tốt không? Bởi vì em nghe nói là con gái mà dễ quá làm con trai khinh mình, như vậy, có đúng không? Tại sao thời buổi này con trai rủ con gái đi đâu là họ đi liền vậy? Ngay cả gia đình cũng đồng ý cho đi, sao không ngăn cản? Tuy là cha mẹ tin tưởng con mình đi chung với him không có gì, nhưng mà làm như vậy có đúng không? Sao ngày nay con gái không còn e lệ, mà người con trai nói gì, rủ đi đâu riêng là đi liền? Em đã khuyên với her là đừng nên đi, nhưng she không chịu. Em chỉ nghĩ tốt cho her thôi. Em không muốn her buồn nên không nói gì hơn, dù sao cũng là tự do của her. Nhưng em thấy lạ là ngày xưa she thương anh trước nhiều mà sao cách xa có một tháng là she đã thương anh này rồi. Em rất buồn vì em là bạn thân của her mà she nói láo với em. Xin Lệ Vũ cho em biết là thời nay hễ con trai rủ đi đâu riêng, con gái có nên đồng ý hay không? Nếu đồng ý vậy người con trai có nghĩ xấu về mình không? Có cho mình là con gái mất nết không? Tại sao có gia đình bây giờ không coi nề nếp, đạo đức, mặt mũi, giữ thể diện nữa? Cám ơn Lệ Vũ nhiều, chúc Vũ được nhiều ơn lành của Thiên Chúa.

Người em thắc mắc, Chicago

Ðáp: Người em thắc mắc của miền Chicago thân mến,

Lệ Vũ có đồng quan điểm với em về sự giao thiệp quá dễ dàng của cô bạn em với những người bạn trai mới quen. Quen nhau ngoài đời, mặt chạm mặt, tay đụng tay còn lầm huống gì trên internet, trong chat room. Nếu theo dõi tin tức chắc em cũng rõ biết bao nhiêu thảm cảnh, chuyện đáng tiếc xảy ra từ những chuyện quen biết nhau trên internet, trong chat room, mà những nạn nhân phần lớn đều là những người trẻ có tính dễ tin, sống hơi buông thả như cô bạn gái của em hiện nay.

Thời nào cũng vậy. Trong sự giáo tiếp của mình với mọi người chung quanh đều cần phải có chừng mực, giới hạn; nếu không, tôn ti, trật tự trong gia đình, xã hội sẽ bị đảo lộn. Không có luân thường, đạo lý, phép tắc, người sẽ trở nên thú vì đánh mất tư cách, nhân phẩm của mình.

Em học rồi chắc biết "easy comes, easy goes."..dễ vào bao nhiêu càng dễ ra bấy nhiêu. Những gì hiếm hoi khó kiếm như ngọc quí, người ta mới bỏ công sức ra đi tìm. Ở đời không ai ngu để phải bỏ công tốn của đi tìm một cục gạch, hòn đất mà họ có thể nhìn thấy ngay bên đường, bụi cỏ.

Em đã khuyên, cô ấy không nghe, theo Lệ Vũ, em nên respect cái quan niệm và lối sống dễ dãi của cô ta. Thatís her life. Tuy nhiên, em nên cẩn thận và đừng quá tin. Lệ Vũ không tin lắm vào chuyện Bố mẹ cô ấy quá dễ dàng, cho phép cô ta đi chơi riêng mấy ngày với anh bạn trai chỉ sau 3 tháng quen nhau trên internet. Có thể cô ta đã dối với em, hoặc đã thiếu thành thật với Bố mẹ cô ta trong chuyện này để Bố mẹ cho phép vì tưởng rằng đây là một hoạt động chung của trường, của hội đoàn tổ chức có nhiều người tham dự.

Từ xã hội, quốc gia, cộng đoàn, gia đình đến cá nhân, muốn phát triển, tiến hơn và được người khác trọng cần phải theo đúng qui luật, trật tự, nguyên tắc đã đặt ra. Muốn con nên người mới khó, mới cần phải bỏ công bỏ của giáo dục chúng, gửi chúng đến trường. Ngược lại, muốn con hư rất dễ; cứ việc để chúng tự do, muốn làm gì thì làm, đi đâu thì đi. Nhiều khi còn được chúng khen cho rằng: "cấp tiến, văn minh, hợp thời."

Người khôn, biết suy nghĩ sẽ nhận ra rằng sống ở nước văn minh, cấp tiến, hợp thời không phải mình có tự do, muốn làm gì thì làm. Ngay cả trong tự do cũng có những qui luật, nguyên tắc mình phải theo, và cái giá phải trả để có được nó. Có tự do, có quyền ăn nói, nhưng mình không thể lạm dụng cái điều và quyền mình có để chửi, miệt thị người khác.

Cấp tiến, hợp thời không phải mọi chuyện người khác làm, mình đều phải theo. Ðâu phải thấy một đám người mặc quần thủng đít ra đường, mình cũng về nhà bắt chước để khỏi bị chê là lỗi thời?!

Văn minh con người không nằm ở chỗ cái nhà to, cái xe đẹp, bộ đồ đẹp, đôi giầy láng, mắc tiền. Nhà to, xe đẹp mà ở trong vừa dơ, vừa bẩn còn thua cả "mọi" ở nhà sàn, cưỡi voi nhưng sạch sẽ, ngăn nắp. Hay mặc bộ đồ đẹp, đi giầy láng mắt tiền lại vừa ngu, vừa đần, thì văn minh chỗ nào?

Nhà cửa, phòng tắm, cầu tiêu muốn sạch, muốn thơm còn phải dùng hóa chất, bỏ thì giờ ra lau chùi thường xuyên mới có. Con người muốn trở nên tốt, còn phải cố gắng và cần nhiều thứ hơn nữa. Em đồng ý? Mong em và gia đình luôn giữ được nề nếp, đạo đức của mình đã có. Thân mến.


Home | Nguyet San | Tuoi Biet Buon
E-mail Le Vu: levu@cuuthe.com