TÒA ÁN SƠ KHỞI
ÐỂ PHONG CHÂN PHƯỚC CHO

THẦY MARCEL VĂN

Lm Hồng Phúc, CSsR.

Ai cũng biết Marcel Văn là một tu sỹ Dòng Chúa Cứu Thế, chết trong lao tù. Văn là một trong đoàn con thiêng liêng của Thánh Têrêsa Hài Ðồng Giêsu, sinh ba năm sau khi chị Thánh được phong Hiển Thánh và chết lúc 31 tuổi.

Văn rất mộ mến Thánh Nữ Têrêsa. Giữa hai người có một mối tình hỗ tương sâu đậm gọi nhau bằng "Chị" và bằng "Em". Chúng ta biết rằng, nếu Têrêsa còn sống, chị sẽ là một thành phần của Nhà Kín Saigòn được Nhà Kín Lisieux thành lập năm 1861 hoặc Nhà Kín Hànội thành lập năm 1895. Ơn gọi thừa sai của Chị được các Bề Trên nhìn nhận. Nhưng bệnh lao đã ngăn trở không cho Chị tung cánh ngang trời và Chị chỉ là vị thừa sai "ở yên một chỗ" hay là thừa sai trên giường bệnh và Chị đã chết ngày 30 tháng 9 năm 1897 lúc lên 24 tuổi.

Văn là người em thiêng liêng của Chị, lấy con đường thơ ấu "của Chị làm hướng chỉ nam của cuộc đời vắn vỏi của mình, cuộc đời hướng cả về Tình Yêu". Văn đã để lại những tập bút ký nói lên đời sống thiêng liêng sâu xa của mình, mà một nhà thần học cho là "một ánh sáng chói lọi" trong đường ánh sáng của Têrêsa đã đi.

Vấn đề của Văn là đã vượt ra khỏi cương giới quê hương và lan tràn trên thế giới cách riêng nơi giới trẻ Âu Châu và Mỹ Châu.

Ngày nay, Giáo Hội đã cho phép khai mở bản án gọi là Thông Tin (Procès dioces informatif) trong cấp giáo phận, bước đầu dẫn đến việc phong Chân Phước.

Diễn tiến bản án ấy xảy ra như sau:

Trước tiên trong phạm vi Dòng Chúa Cứu Thế và có tính cánh nội bộ. Bản án khởi đầu năm 1984 tại Canada. Số là vào năm ấy Ðức Cha Nguyễn Văn Lãng, cố Giám Mục Xuân Lộc, vì lý do dễ hiểu, đã xin Ðức Cha Valois ở Canada thay thế trông coi và theo dõi Vụ Án do Bề Trên Tổng Quyền DCCT và Cha Antoine Boucher, CSsR khởi xin.

Vụ án bị đình trệ 10 năm vì phải tra cứu dịch thuật các hồ sơ của Thầy Văn để lại (1984) và người chủ chốt và năng động trong vụ án là cha Antoine Boucher đã nằm xuống năm 1991.

Năm 1994, Vụ án chắp cánh bay về Pháp và nhóm năng động cho vụ án là Hội "Les Amis de Van" "Hội Thân Hữu Thầy Văn", đứng đầu là bà Anne de Blay ở Paris.

Theo Giáo Luật thì vụ án phải phải được một vị gọi là Cáo Thỉnh Viên đứng đỡ đầu và có một vị làm phó. Ðức Cha Nguyễn Văn Thuận, một Giám Mục Việt Nam và cũng có vài nét giống như Thầy Văn trong hoàn cảnh tù tội của một chế độ. Ðức Cha Nguyễn Văn Thuận hiện nay là Hồng Y và là Chủ Tịch Ủy ban Công Lý và Hòa Bình của Tòa Thánh.

Vị phu tá Cáo Thỉnh Viên là một giáo dân: Tướng A. Fouques Dupare.

Tuy nhiên, theo Giáo Luật, vụ án phải được sự hỗ trợ của một Giám Mục. Thì Ðức Cha Guy Marie Bagnard, Giáo Mục Ðịa phận Ars ở Pháp, thay thế và đứng đầu vụ án Thông Tin để đi đến việc tôn phong Chân Phước.

Phận sự của Ðức Cha Bagnard bảo trợ vụ án là:

1- Lập một toà án theo Giáo Luật.

2- Lập một Ủûy Ban gọi là ‘Commission Historique’ duyệt xét lại mọi tài liệu để lại.

Ủy Ban đã làm việc chu đáo, đã duyệt lại những gì Văn để lại và cho ý kiến. Theo chỗ chúng tôi được biết thì Ủy Ban đều chấp thuận.

Ðồng thời, Toà Án theo Giáo Luật đã làm việc dưới sự giám sát của Ðức Cha Bagnard, Giám Mục bảo trợ.

Toà Án đã đến California ngày 13-03-1998 và bắt đầu hỏi cung các nhân chứng.

Tòa Án có thành phần như sau:

Vị Linh mục Chánh Án, thay thế Ðức Cha Baguard là Cha Philipe Marchand thuộc Dòng Ðức Mẹ Vô Nhiễm.

Vị Bảo Trợ Công Lý (Promoteur de Justice) mà người ta quen gọi là "luật sư ma quỉ" là Cha Thierry Blot thuộc Dòng Thánh Gioan Marie Vianney ở Ars.

Hai vị lục sự là Cha Patrick Giraud thuộc Dòng Thánh Gioan Marie Vianney và Nữ tu Christine Marie thuộc Dòng Ðức Mẹ Vô Nhiễm.

Các nhân chứng được mời hỏi cung sau khi đặt tay trên Sách Phúc Âm thề nói sự thật. Lời cung khai được ghi băng và chép lại, do đương sự ký tên xác nhận và do Tòa Án ký tên kiểm nhận.

Tòa Án đã làm việc tại Texas, Long Beach và Balwin Park và đã lên đường trở về ngày 24-3-1998.