Một Chiều Cảm Xúc

Con ở nhà bà bá trong vòng sáu tháng mới khỏi hẳn được chỗ chân đau. Thời gian ở nhà bà bá, con luôn luôn được coi như một đứa con cưng của bà. Không một điều nhỏ mọn nào con ngỏ ý mà bà không lo cho thỏa ý con. Trong vườn của bà, thứ quả gì con thích, thì bà dành riêng ngay cho con thứ cây ấy, con có đặc quyền hưởng dụng và ai lấy phải có phép con cho mới được. Nhưng trong các thứ cây quả, con chỉ thích nhất có một cây bưởi ở đầu nhà. Nó là một thứ bưởi lai, nửa ngọt nửa chua,lắm nước, lại có một mùi vị riêng. Nó rất sai quả, giả cứ để một mình con dùng thì cứ cả năm cũng chả hết một mùa trái.

Nên con đã cho các cô ở được phép tự do. Ngoài bà bá, con còn có riêng một cô ở lo sạch sẽ cho con. Nhưng thường thường con chỉ sai "cô ở gia", và đáng mến nhất của con thôi, tức là bà bá. Một lần bà hỏi con:

- Sao con lại thích thứ bưởi lai ấy thế? Con mỉm cười đáp:

- Thưa mẹ, bởi vì đời con cũng tương tợ như trái bưởi ấy, nữa vui nữa buồn... Chúa pha vui tươi vào đời chua chát của con, cho con dễ sống...

- À, thế thì con khôn lắm.

Con nhận thấy, hễ lúc nào con vui cười mà xưng hô bà là "mẹ" thì bà tỏ vẻ sung sướng lắm.

* * *

Một chiều, về cuối thu. Cảnh trời làm con ngao ngán. Con bâng khuâng nghĩ tưởng đến trăm điều dĩ vãng: con nghĩ đến hồi còn nhỏ, ở nhà thày mẹ, những năm êm đẹp của tuổi hồn nhiên, đến những nụ cười âu yếm, những cái vuốt mịn mà của đôi bàn tay mẹ thân yêu, cả đến những đêm trăng xinh đẹp cùng em A. Tế nô giỡn dưới bóng cau, ẩn nấp trong khóm chuối... Ô! tất cả, tất cả điều là êm tươi, xinh thắm...

Lần lượt, tâm trí con đi đến quãng đời ly cách, những ngày sống ảm đạm, khô khan trong nhà xứ, cuộc đời tu chú bé vô cùng nhục nhã, vất vả. Ở đấy thay vì yêu thương, chỉ toàn có những tấm lòng bủn xỉn, những bộ mặt cau có, những bàn tay hiếp tróc, phủ phàng. Nhiều khi chỉ vì theo một ý tưởng cao thượng hơn, là không theo gương xấu, mà con đã bị chúng bạn cười chê, đập đánh và bỏ rơi...

Ôi! đau đớn quá! lòng con nghe như có tiếng động chạm khô khỏng như tiếng gió cuối thu sột soạt tầu lá chuối bên kia hè!...

Con cảm động muốn khóc quá. Nhưng con trấn tĩnh được và tìm cách xóa nhòa những tư tưởng buồn vừa gợi lên. Con quay sang phía phản bên cạnh, và chú ý nhìn bà bá đang lọc thuốc cho con. Không ngờ cử chỉ của bà, còn làm cho con xúc động hơn.

Con nhận thấy dường như tất cả tâm trí bà điều chú ý vào cái chai thuốc bà đang cầm lọc trên tay. Ðôi lần, bà ngừng đổ, lấy ngón tay chặn ngang miệng chai, và khều ra từng miếng lá vụn vặt còn sót lại. Rồi bà lại tiếp tục lọc thêm.

Cử chỉ làm con không thể cầm lòng được. Con tự nghĩ: Giả như mẹ ta có lo công việc này cho ta, chắc cũng không có thể kỹ lưỡng hơn người quả phụ này được đâu. Ôi! Chúa! sao bà ấy thương con thế? Nếu Chúa chẳng phân phát lòng từ bi của Chúa trong tâm hồn người quả phụ này, thì con đâu có bao giờ gặp được sự yêu thương hiền dịu ấy!...

Và con không thể cầm mình được. Con nấc lên một tiếng lớn, rồi gục mặt xuống khóc... Bà bá vội vàng chạy về phía con, ôn tồn bà hỏi:

- Sao thế con?

Bà cứ hỏi đi hỏi lại con như thế đến ba bốn lần. Nhưng bà càng hỏi, càng làm cho nước mắt con chảy nhiều hơn. Có khi tiếng khóc của con át cả lời yên ủi của bà.

Lúc ấy, có lẽ bà đoán con có điều gì cực lòng lắm? Thấy con không trả lời được bà yên lặng đứng nhìn con như để cố dò ra căn do đã làm con tủi cực rồi bà ngồi xuống bên con ôm đầu con vào ngực, vừa vuốt ve vừa yên ủi.

- Có gì sao con chẳng nói? Hoặc vì con đau? Hoặc vì con không được điều gì thỏa ý? Hay có khi con nhớ mẹ đẻ của con? Thế nào, sao con không nói?...

Bà hỏi, hỏi nhiều, nhưng đang cơn nước mắt con không sao hãm nổi để trả lời cho bà. Con hiểu lòng bà lắm. Nhưng mỗi câu bà hỏi, con chỉ có thể lắc đầu và thưa được một tiếng: hông! - Mãi sau con mới gượng được mà nói:

- Thưa bà, con muốn thưa cho bà hay ý con lắm, song con chưa thể nói được. Tuy thế, bà đáp: - Con cũng đừng nên khóc làm gì. Con trai đi tu rồi mà còn ngủ nhè mãi thế ý à? Sáu nó biết nó cười cho... Bà đứng dậy vừa bế con ra giường nằm và nói:

Thôi, nín đi con, nay mai chân con khỏi, thì tha hồ mà chạy nhẩy, lúc ấy con sẽ hết buồn, hết tủi... Con sẽ lại được đi học, rồi mai sau con làm cụ, thì ối chà!... Bà vừa reo vừa cúi áp má vào trán con. Sau khi đặt con xuống giường bà mỉm cười đưa hai tay vỗ má con, rồi lẳng lặng đi ra bàn lọc thuốc. Con vẫn khóc, và thỉnh thoảng lại nấc lên một tiếng thật to.

Tối ấy bà tới buông màn cho con, và âu yếm, bà lại nhắc đến câu truyện lúc chiều. Nhưng khi ấy có nhiều người đến thăm con quá, nên con xin bà cho con khất đến mai hẵng nói.

Trưa hôm sau, lúc mọi người đã đi làm đồng vắng cả, và lũ trẻ ở nhà bà cũng rủ nhau đi chơi tiệt, chỉ còn mình con và bà ở nhà, bà mới lại gợi nên câu truyện và hỏi vì sao con đã khóc như thế.

Thấy bà thật là tử tế quá, nếu con không bày tỏ có lẽ sẽ làm cho bà áy náy. Con mới thành thật kể cho bà nghe, những gì đã xui nên cơn cảm xúc chiều tối hôm qua. Bà chăm chú nghe con thuật truyện mình như nghe kể một thiên tiểu thuyết lý thú. Thỉnh thoảng bà lại âu yếm nhìn con. Có lúc con thấy vành mắt bà rưng rưng đôi ngấn lệ, và ngạc nhiên vì thấy con là một đứa trẻ không thường. Thế rồi, bà thường hay nói với những người đến thăm con rằng:

- Tôi rất lấy làm lạ, chưa bao giờ tôi gặp thấy đứa trẻ nào ăn nói rắn rỏi, mà lại lắm cảm tình như cậu ấy...

Với cách con ăn nói, và lòng đạo đức sốt sắng của con, bà rõ biết con chắc đã phải có một người mẹ đạo đức và khôn ngoan lắm. Ðôi lần, bà hỏi con về gia đình, mà lần nào con cũng lấy làm sung sướng thuật tả cho bà nghe quảng đời ngây thơ êm thú của con. Những ngày con được gia đình yêu thương ấp ủ, cả những mẫu truyện ngộ nghĩnh vụn vặt trong thời thơ trẻ của con với tấm lòng mẹ thật là nhân ái. Nhất là con năng xen vào tấm lòng yêu thương hiền dịu của Ðức Mẹ. Con khoe bà rằng:

- Mẹ con yêu mến Ðức Mẹ lắm, người đã tập cho con biết lần hạt từ ngày con mới biết nói... Do đó mới có lần bà cảm động thốt ra câu:

- Tôi thật phải kể mình là đặc biệt lắm mới được cái hân hạnh Ðức Mẹ gửi cậu ấy đến cho tôi nuôi ít tháng.

A! thưa cha thân ái, con cứ muốn nói mãi đến những sự thương yêu chiều chuộng con đã được ở nơi tấm lòng bà góa ấy. Lần được coi cuốn phim Marie Louise, cô bé Pháp tị nạn ở Thụy Sĩ, con đã thấy số phận hẩm hiu của cô, tương tợ như của con. Nhưng sự hẩm hiu ấy đã đưa cô vào một nơi ấm cúng, không kém gì ở gia đình cô.

Ðứa con nhỏ của cha hồi ấy cũng từ chỗ rủi ro mà gặp được may mắn như vậy. Nếu không, cả một đời tu chú bé của con không có đến một ngày yên ủi. Và những ngày lao khổ, có thể làm cho con tủi cực suốt đời, nếu khi ấy Chúa chẳng gửi đến cho con một bàn tay ân tình nâng đỡ.

Con xin dâng lên một lời cảm mến không cùng để đời đời ngợi khen lòng từ bi lân ái Chúa.

Ngày nay, mỗi bước con đi, là mỗi lần nhắc cho con nhớ đến đôi bàn tay, và tấm lòng rộng rãi, đã thương giúp con thủa trước. Con xin dâng nó để nên lời cám ơn liên lỉ trước tòa Chúa.

Bà bá đã thương con bằng tình yêu mẹ, thì con cũng đã lấy mối tình con mà đáp ngãi. Ðôi tình yêu thắm thiết ấy đã biểu lộ ra trong bất cứ một dịp nào. Cho nên sau người ta đã đặt tên cho chúng con là: Hai mẹ con.

Sư thật có gọi như thế mới đúng nghĩa. Ngày nay, người mẹ thân quí ấy đã về trời rồi. Lòng con còn nặng nghĩa tri ân. Mỗi khi tưởng nhớ đến người đã quá vãng, tâm trí con còn hình dung ra được tất cả những bộ điệu yêu thương, mềm mại của đôi bàn tay nhỏ nhắn. Tiếng nói của người dường như còn nhỏ nhẹ bên tai con. Với những cái người đã làm cho con quyến luyến, nay vẫn còn dào dạt trong ký ức!...

Ôi, thưa mẹ quí mến! để khi con về trời cùng mẹ, con sẽ tỏ cho mẹ hay lòng hiếu nghĩa của con tận tình đối với mẹ, những cảm tình chua xót con phải chịu đựng khi lìa biệt mẹ...

Nhưng con chắc chắn rằng, ngày nay mẹ đã ở trên trời, mẹ đã hiểu con hơn ai hết, mẹ đã hiểu con cần phải thuộc về Chúa hơn cho thế gian. Ngày nay mẹ sẽ không còn buồn phiền khi nghe con nói đến việc "con phải đi theo Chúa" nữa. Trái lại mẹ đã vui mừng vì con đã chiến thắng những cảm tình hằng bồng bột trong con người yểu điệu của con.

Mẹ! Khách đầy đau khổ lắm!... Trước tòa Chúa, xin mẹ hãy giúp con được bền gan cho đến cùng.

  Trang Trước    Trang Tiếp